Struisvogelpolitiek

Een familielid is ernstig ziek en de dokter brengt de familie het verschrikkelijke nieuws dat de patiënt niet meer beter zal worden. Verslagenheid alom. De familie gaat de ziekenhuiskamer binnen. ‘Wat zei de dokter?’ ‘Dat het beter gaat en dat je binnenkort weer naar huis mag.’ Een week later is hij dood. Een Nederlandse vertelde mij over hoe haar Italiaanse schoonfamilie met het sterfbed van opa om ging. Hem het leed besparen van de wetenschap dat hij zou gaan overlijden was belangrijker dan de waarheid vertellen. Zij vond het net zo bizar als ik.

Gevoelige onderwerpen worden vaak het liefst vermeden. Je doet alsof het er niet is, je negeert het onderwerp volledig of je gaat er gewoon ontzettend om heen lullen. Alles om een eventuele gevoelige snaar maar niet te raken. Hier mee om leren gaan is niet altijd even makkelijk als je gewend bent met de beruchte Nederlandse directheid over eigenlijk alles te kunnen praten.

Toen ik voor de eerste keer bij mijn vriend thuis kwam had ik me al voorbereid op het vragenvuur dat komen zou. In de trein ging ik in gedachte nog even over de antwoorden op vragen als: wat doe je precies in Florence? Waarom heb je er voor gekozen om naar Italië te verhuizen? Wat vind je leuk aan Italië? Wat vind je er minder leuk aan? Kortom, voor de hand liggende vragen die schoonouders stellen om de nieuwe aanwinst beter te leren kennen. Niets van dit alles. Ik werd hartelijk begroet, kreeg een hoop eten aangeboden en toen ging de TV aan.

Waarom zou je het ergens over hebben als je ook TV kunt kijken? Foto: Wikimedia commons Nikki11

Waarom zou je het ergens over hebben als je ook TV kunt kijken? Foto: Wikimedia commons Nikki11

Nu zijn mijn schoonouders hier geen uitzondering in. Al mijn Nederlandse vriendinnen in Italië kampen met hetzelfde probleem waarin ze meer dan welkom zijn bij i suoi – zijn ouders, maar waar het verder eigenlijk nooit echt ergens over gaat. Vooral niet als het gevoelige onderwerpen betreft zoals ziekte, ontevredenheid op het werk of andere levensvragen waar iedereen wel eens mee zit. Het lijkt alsof de confrontatie en de nare gevoelens die hierdoor wellicht opgeroepen worden, koste wat kost vermeden moeten worden. Het gevolg: veel eten, veel kabaal van de TV en verder eigenlijk veel leegte. Dat de jongere generaties in de familie, inclusief onze Italiaanse wederhelften, zich wel oprecht interesseren voor ons wel en wee maakt het makkelijker, maar de openheid die wij van Nederlandse bodem gewend zijn is bij onze surrogaat ouders soms ver te zoeken.

Nu ben ik door schade en schande wijs geworden en heb ik geleerd dat men je niks direct vraagt om een eventueel opgelaten gevoel te voorkomen. Ze willen niet opdringerig of lastig zijn en laten jou dus de keuze of je iets vertelt of niet. ‘Oh, zit dat zo!’ Ik doe dus nu erg mijn best om zelf te vertellen over wat ik zoal meemaak. Als ik dan niet zelden een ‘zeg wat interessant, ik ken ook iemand die…’ terug krijg heb ik soms de neiging om verder in stilte van het eten te genieten. Goed koken kunnen ze namelijk wel, dat scheelt weer.

The Elephant in the Room. Foto: Wikimedia Commons Flickr Jdcollins13

The Elephant in the Room. Foto: Wikimedia Commons Flickr Jdcollins13

Als er iets ergs aan de hand is, maar niemand er over wilt praten heb je dus vaak met een gigantische “olifant in de kamer” te maken. Stel je voor dat je die zou benoemen! Nee, het is beter om de lieve vrede te bewaren en net te doen alsof er niks aan de hand is. Ook als je kind duidelijk ADHD heeft, opa toch echt bijna dood gaat of dat je zoon ontzettend homo is. Gewoon negeren, dan gaat het vanzelf weg.

Nu merk je snel genoeg wanneer een onderwerp gevoelig ligt of niet. Neem geld bijvoorbeeld. Een gesprek met een potentiële nieuwe student voor Engelse les die mijn uurtarief eigenlijk te hoog vindt, verloopt als volgt: ‘Ok, nou heel erg interessant, dan kijk ik nu eerst even rustig in mijn agenda en bel ik je binnenkort voor een afspraak.’ Daar hoor je dus nooit meer wat van. Gewoon zeggen: ‘dat vind ik te duur’ komt zelden voor.

Laatst vroeg mijn oude Italiaanse taalschool of ik wat voor ze wilde vertalen. Toen ik reageerde met de vraag of dat betaalt was aangezien dat tegenwoordig tevens mijn werk is, kreeg ik prompt te horen dat het niet meer nodig was. Dat de eigenaar van de school zeer gepikeerd was kreeg ik later via via te horen. Ik vroeg slechts om verduidelijking; hij zag dit als volledig respectloos. Aangezien hij mij vaak studenten levert vindt hij het blijkbaar vanzelfsprekend dat ik – als wederdienst – gratis voor hem werk. Ik heb het op een ‘ik heb het verkeerd begrepen’ gegooid en heb de relatie zo weer gelijmd. To the point zijn is blijkbaar not done, zoals je dat in goed Nederlands zegt.

Mijn vriend heeft aan mijn directheid moeten wennen, maar weet het steeds meer te waarderen. Hij weet gewoon echt wat er speelt en zo verloopt de communicatie eigenlijk beter. Een Italiaanse vriendin vertelde mij ooit dat ze opmerkingen als ‘het zou zo fijn zijn als iemand mij nu thee op bed zou brengen’ in de strijd gooit om haar vriend tot actie aan te sporen. Het schijnt nog te werken ook. Voor iedereen die mij kent: als ik dit soort onzin uit ga kramen, stuur me dan weer linea recta terug naar Nederland. Als dat eventueel, afhangende van de situatie, niet te lastig is dan, natuurlijk, anders moet je het gewoon zeggen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s